Parasolki sloneczne

Im wiecej promykow slonca w Azji, tym wiecej na ulicach pan z parasolkami slonecznymi.



Niemniej jednak parosolki bywaja niemilo widziane w buddyjskich swiatyniach.

Zadne upaly nie zagoniaja jednak Polek pod parasolki.

Nazwy krzyzowek

W zbudowanym na wzor Paryza Szczecinie jest duzo skrzyzowan o ruchu okreznym. Ronda maja zawsze nazwe.

W Tajlandii, nawet prostopadle krzyzowki, tzw. junctions, maja nazwy.

Okulary

Oczy to obok zebow kolejna czesc ludzkiego ciala, gdzie bardzo znaczaco manifestuja sie roznice miedzy pierwszym swiatem a krajami rozwijajacymi sie.

Podczas gdy w Europie ludzie maja zazwyczaj okulary, ktore niweluja ich wady, Azjaci rzadko kiedy zaopatruja sie w dodatkowa pare "oczu". Najbardziej widac to w takswokach, kiedy to taksowkarze, nie sa w stanie przeczytac podanego im adresu albo odnalezc sie na mapie.

Sobotka

Obchodzona w wigilie Sw. Jana Sobotka wywodzi sie jeszcze z poganskich obrzedow Slowian. Tego dnia panny na wydaniu puszczaja na wode, uplecione ze swiezych kwiatow i ziol, wianki.

Puszczanie obietkow bogatych w kwiaty jest takze elementem tajskiego swieta Loy Krathong, odbywajacego sie zazwyczaj w listopadzie, rodem z dawnej siedziby krolow Sukhothai.



Tajskie konstrukcje zazwyczaj oparte sa na chlebie i lisciach banowcow i zaopatrzone w swiece. Zostaja puszczane na wode by uhonorowac Boginie Wody i przeprosic ja za wszelkie zle uczynki wzgledem akfenow wodnych. Symbolizuja takze odplyniecie zlego losu i przyplyniecie dobrego losu w przyszlosci.

Zupelnie przypadkowo, tegoroczna Sobotke spedzilam przy tajskich rarytasach, pa tai i lassi, aczkolwiek w doborowym slowianskim towarzystwie.

Przystrzyzone bukszpany

Przystrzyzone bukszpany urzekaja w Tajlandii. Maja one zazwyczaj wymyslne ksztalty, a najbardziej zadbane znajduja sie zazwyczaj na terenie rezydencji krolewkich (np. Bang Pa-In), miejscach historycznych, czy swiatyniach.



Ogrody w Wersalu, niestety tak jak je mam w pamieci z roku 1998, sie przy nich chowaja.

Kosze na smieci

W Shanghaju pojawia sie coraz wiecej koszy na smieci. Trend ten mozna tez uznac za probe wyeliminowania wszechobecnego personelu zamiatajacego ulice.

Ciekawe kosze na smieci stosuwane sa przez osoby prywatne na prowincji w Tajlandii i Kambodzy. Kosze sa niejako durszlakami pozwalajacymi wszelkim plynnym substancjom przeleciec przez ich dno.

Tatuaze

W Europie tatuaze przyjely sie przede wszystkim jako elementy dekoracyjne. W Tajlandii tatuaze maja przede wszystkim funkcje praktyczna, odstraszaja zle sily i przywabiaja szczescie. W Chinach tatuaze wlasciwie sie nie zadomowily, a zwlaszcza nie w formie chinskich znakow.

Kwiaty jasminu i jablka

Najczestrze pachnidelka samochodowe w Azji to kwiaty jasminu. Zielone jabluszko ich tu nie zastapi.

Same jablka to owoc raczej egzotyczny w Azji Poludniowo-Wschodniej. Znajoma Filipinka opowiadala mi raz, jak po raz pierwszy jadla Jablko. Ojciec kupil je na targu, a wszyscy domownicy podawali z rak do rak delikatnie dotykajac i obwochujac. Krajac na kilkanascie czesci ojciec powtarzal jakie bylo drogie, ze mozna za nie kupic pare kilo bananow albo mango.

Wietnamki nie polecaja jablek z Chin mowiac, ze brak im slodyczy.

Nad morzem

W Azji poszukiwanie dojscia do plazy to czasami zadania dla Sherlocka Holmes.



Nie znajdzie sie tam takze kranikow z pitna woda.



Oba zadania sa dziecinnie proste na Hawajach.

Koguty zywe i symboliczne

Koguty naleza do wyspy Key West (poludniowa Floryda), tak jak malpy do Lopburi (Tajlandia). Obie grupy maja swoja zagozalych zwolennikow i zacieklych przeciwnikow. Dla turystow sa przede wszystkim czarujacymi istotami do fotografowania.



Kto jednak zmeczyl sie ganianiem za zywymi kogutami w Key West, moze ochlonac w Ayutthayi (Tajlandia), gdzie koguty, symbol wladzy, zdobia swiatynie, parki i domowe ogrodki.



W Chinach, zgodnie z przesadami Feng Shui, ustawiona w biurze figurka koguta pomaga zwalczyc wrogow i konkurentow. Obyczaj podobny do starowilenskiego noszenia ubran na lewa strone, zeby sie nieprzyjaciele odwrocili.

Reklama turystyki narodowej

Slogany reklamowe zapraszajace do wizyty w danym kraja zaczely pojawiac sie na calym swiecie jak grzyby po deszczu. Obecny slogan Polski jako oazy turystycznej to "can be surprising", czyli "moze byc zaskakujaca". Hm, troche dwuznaczne.

Inne przyklady z odwiedzonych w tym roku kraju:

Burma - Mystical Myanmar
Guatemala – alma de la tierra – Soul of the Earth
Kambodza - Kingdom of Wonder
Kanada - 1. Keep exploring, 2. America's Hat
Meksyk – Tu Mexico!
Niemcy – Affordable Hospitality
Szwajcaria - 1. The Undiscovered Country, 2. Get natural
Tajlandia – Amazing Thailand
USA - zamiast sloganu federalnego slogany stanowe
Wietnam – The Hidden Charm

Reklamy krajow jako miejsc na wakacje najczesciej zamieszczane sa w magazynach lini lotniczych. Choc w zasadzie odnosi sie wrazenie, ze najwiecej reklam Tajlandii spotyka sie Tajlandii, reklam Guatemali w Guatemali, itd. Inna strategie objely wyspy Bahama umieszczajac swoja reklame na Florydzie z haslem, ktore najwyrazniej nie jest tylko adresowane do jej mieszkancow.


"Na Bahamach jest lepiej"

Uchwyt na kubek

Wiadomo nie od dzis, ze niektore turystyczne oazy zamienic sie moga w pieklo dla niektorych turystow. Na gorze celow turystycznych widnieje Tajlandia ze skorumpowana policja wymuszajaca odszkodania za rzekome “zniszczenie” wypozyczponego sprzetu. Na gorze gosci Amerykanie i obywatele innych krajow anglosaskich.

Meksyk stanowi podobne zagrozenie. Przeczytajcie nieniejsza historyjke. Jadac z Antigua (Guatemala) do San Cristobal de las Casas (Meksyk) wykupionym w agencji “polaczeniem dla turystow”, jedzie sie dwoma mikrobusami, jednym z Antigua do granicy, drugim od granicy do San Cristobal. Po jednej stronie jedzie kierowca z Guatemali, po drugiej Meksykanin.

Tuz po odprawie paszportowej zatrzymali nas wojskowi. Kamien nam z serca spadl, gdyz piec minut wczesniej w uchwycie na kubek jeden z pasazerow znalazl woreczek z dziwna zawartoscia, wlasciwie jednoznaczenie wygladajacy na narkotyki i postanowil go wyrzucic za okno. Znaki zapytania pojawily sie w oczach czy aby jest jeszcze cos w samochodzie co moglo by nam byc przypisane.

Pan wojskowy zaczal skrzetnie dotykac bagaze, zagladac pod siedzenia i oczywiscie do uchwytow na kubek. Mial byc placek. A nie bylo.

Zwiedzanie dla wielu zmyslow

Spacerowi w Long Grove pod Chicago towarzyl spiew kolednikow, w tajlandzkim Bang Pa-In przez glosniki slychac bylo jazz, fockstrott oraz walca. Efekty dzwiekowe dodawaly obu miejscom splendoru a samemu zwiedzanie bogatszych wrazen.

Dzisiejsze zwiedzanie ruin dawnej siedziby Mayow odbylo sie raczej w ciszy. Wrazen sluchowych dostarczyc miala puszcza. Ta jednak zaoferowala tylko spiew ptakow i to tylko gdzie nie gdzie. Duch Mayow pozostal cicho.

Krajobrazy

Pasace sie konie zdobia krajobraz w Guatemali podobnie jak bociany w Tajlandii i w Polsce. Gdyby bociany mialy paszporty, to podobno na 25% widniaj byl polski orzel. Gdyby to byla prawda, ze to bociany przynosza dzieci, to w Polsce musiaby mieszkac 25% wszystkich mieszkancow Ziemi.

Gazeta dobra na wszystko

Gazeta zastosowan moze miec wiele, jako material na kapelusz tapeciarza, jako ochrona na stol przy malowaniu jajek wielkanocnych, jako papier toaletowy.

W Nowej Zelandii slyszlam kiedys taki zart. Dlaczego fish & chips (smazona ryba i frytki) pakowane sa w gazete? Dlatego, ze jak nie sa zbyt smaczne, to mozna chociaz poczytac gazete.

W Wietnamie uliczni sprzedawcy tez czasami zawina w nia chetnie kanapke. W Tajlandii gazeta to dobre opakowanie na ciete kwiaty niczym w Polsce na te doniczkowe w Dniu Zmarlych.

Tylko w chinskich metropoliach gazeta po pierwszym przejrzeniu laduje w rekach zbieraczy makulatury czekajacych na nia na wszystkich wiekszych stacjach metra.

Witamy w Szwajcarii

Jezeli cos czyni podrozowanie po Azji Poludnio-Wschodniej wyjatkowo mile, to chyba fakt, ze wszedzie ludzie sa nami zainteresowani. Moze z wyjatkiem Tajlandii, w ktorej mieszkancy sa moze juz turystami znuzeni. Bedac tym roku pare dni w Szwajcarii, w zadnym momencie nie wzbudzilam takiego zainteresowania jak w Azji. To proste, w Europie, fizycznie wcale sie za wiele od siebie nie roznimy. Z drugiej strony, ludzie ktorzy wygladaja inaczej, a nawet ci mowiacy z akcentem, wcale nie musza byc niestad. Walizka i mapa w reku nikogo zatem w Szwajcarii nie wzruszyla i nie sklonila, do powiedzienia “Welcome to Switzerland”.

Wyspa Phan-Gan

Sposrod trzech wysp archipelagu Samui, Koh Samui, Koh Phan-Gan i Koh Tao, najbardziej przypadla mi do gustu wyspa Phan-Gan. Glownym jej atutem jest Plaza Wschodzacego Slonca (Sunrise Bearch). Woda jest tu plytka i przezroczysta, a piasek, lekki i czysty jak maka. Mimo tego, nie przyciaga on lokalnych mieszkancow, ktorzy czesto nie lubia plazowania i kapieli w wodzie. Niczym w Hong Kongu wielu przeznaje takze, ze nie umie plywac. Ciekawe jak jest z jazda na rowerze czy nawet bardziej zbytecznym gwizdaniem, ktore w dawnej brytyjskiej kolonii tez nie naleza do kanonu umiejetnosci.

Tajowie szczesciarze

Tropiki malo kogo nie pociagaja. Tajowie wiec nie maja trudnego zadania, zeby przyciagnac turystow.

Tymczasem prawie kazda rada miasta i tu i tam wlasnie na turystyce chce uprzec plany trwalego wzrostu gospodarczego.

Ankieta na dzien dobry

Od pewnego czasu Tajlandia wprowadzila ankiete dla obcokrajowcow, na ktorej znalazly sie pytania dotyczace samego obcokrajowca oraz jego pobytu w Tajlandii, ktore ma sie co dopiero zaczac. Informacje zbierane w pierwszej grupie pytan to wysokosc rocznych zarobkow, zawod wykonywany, i kraj pochodzenia (wlacznie z miastem i regionem). Informacje w drugiej grupie dotycza typu lotu, typu noclegu i celu wizyty. Badacze zaintersowani sa takze czy jest to pierwsza wizyta w Tajlandii, czy podrozuje sie w grupie czy indiwidualnie, z jakiego miejsca przybywa sie do Tajlandii i z jakiego sie ja opusci. Czemu maja sluzyc te informacje nie wiadomo.

Wizyta w mniejszosciach etnicznych

Zwiedzanie wiosek etnicznych wywoluje mieszane uczucia. W wiosce przygotowanej na przyjecie turystow czujemy sie jak w zoo albo na bazarze. W autentycznej wiosce, brak jakielkolwiek duszy zostanie usprawiedliwiony stwierdzeniem, ze mieszkancy nie lubia nieznajomych. To po co nas tutaj pan przewodnik przyprowadzil (Dalat, Wietnam).

Zeby nie przeinaczac ludzi w rzadkie eksponaty czy tez nie czuc sie jak intruz, ogranicze sie w przyszlosci do wizyty w muzeum etnograficznym.